2026-cı ilin yanvar ayında Azərbaycanda əsas kapitala 1 milyard 405,9 milyon manat investisiya yönəldilib, bu da əvvəlki ilin yanvar ayı ilə müqayisədə 75,6 faiz artım deməkdir.
Finss.az Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən xəbər verir ki, yönəldilmiş investisiyaların 78,3 faizi neft-qaz sektoruna, 73,9 faizi isə qeyri-neft sektoruna sərf olunub. İstifadə olunmuş vəsaitin 758,6 milyon manatı məhsul istehsalına, 551,0 milyon manatı xidmət sahələrinə, 96,3 milyon manatı isə yaşayış evlərinin tikintisinə yönəldilib. Əsas kapitala yönəldilmiş investisiyaların 71,4 faizi daxili, 41,1 faizi isə bilavasitə tikinti-quraşdırma işlərinə sərf olunub.
Xarici investisiyanın cəlb edilməsi istiqamətində ölkə ABŞ və Türkiyə ilə strateji əməkdaşlıq çərçivəsində ciddi addımlar atır. Fevralın 10-da ABŞ Ticarət Palatasının baş vitse-prezidenti Kuş Çoksi rəhbərliyində baş tutan biznes missiyası çərçivəsində Energetika Nazirliyi, SOCAR və digər dövlət qurumlarının iştirakı ilə keçirilmiş dəyirmi masada Azərbaycanın enerji, elektrik enerjisi, bərpa olunan enerji və regional enerji dəhlizləri üzrə layihələri müzakirə olunub. ABŞ şirkətləri texnologiya, təcrübə və investisiyalarını Azərbaycan bazarına gətirərək transmilli enerji layihələrinin həyata keçirilməsində iştirak edir.
Eyni zamanda, Azərbaycan-ABŞ Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası iki ölkə arasında biznes və investisiya əlaqələrinin genişlənməsinə mühüm töhfə verir. ABŞ-nin aparıcı 30 şirkətinin iştirak etdiyi missiya çərçivəsində enerji, rəqəmsal iqtisadiyyat, maliyyə, nəqliyyat və müdafiə sahələrində uzunmüddətli tərəfdaşlıq imkanları müzakirə olunub.
Türkiyə ilə iqtisadi əməkdaşlıq da artmaqda davam edir. 2025-ci ildə Azərbaycan-Türkiyə ticarət dövriyyəsi 5,721 milyard ABŞ dolları, qeyri-neft məhsullarının ixracı isə 597,3 milyon ABŞ dolları təşkil edib ki, bu da 10,1 faiz artım deməkdir.
Beynəlxalq maliyyə qurumları da ölkəyə sərmayə yatırmaqda maraqlıdır. Məsələn, Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankı (AİİB) Bakı Metropoliteninin genişləndirilməsi layihəsi üçün 180 milyon ABŞ dolları kredit ayırıb. Layihə çərçivəsində “Dərnəgül” və “Xocəsən” depolarının tikintisi, stansiyaların təhlükəsizlik və ekoloji standartlarının yüksəldilməsi, texniki və məsləhətçi xidmətlərin göstərilməsi nəzərdə tutulur.
Enerji sahəsində xarici sərmayə layihələrindən biri olan “Şəfəq Jabrayil Solar Limited” şirkətində bp-nin 10% payının MVM Energetika Zrt.-yə satılması ilə günəş enerjisi layihəsində tərəfdaşlıq daha da güclənib. 240 MVt gücündə olan stansiyanın illik istehsalı təxminən 500 QVt/saat bərpa olunan enerji təşkil edəcək və Səngəçal terminalının elektrikləşdirilməsinə dəstək verəcək. Tikinti işlərinin 2027-ci ildə başa çatması planlaşdırılır.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev 11 fevral 2026-cı il tarixində keçirilmiş müşavirədə rəqəmsal inkişaf, süni intellekt və data mərkəzləri sahəsində prioritetlərin müəyyənləşdirilməsini və xarici sərmayənin cəlb edilməsini qeyd edib. Dövlət başçısı bildirib ki, ölkənin enerji generasiya gücü 10 min meqavata çatıb və bunun ən azı 2 min meqavatı rəqəmsal texnologiyalar və data mərkəzləri üçün sərf edilə bilər. Prezident həmçinin ABŞ və Avropa şirkətləri ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsinin, eləcə də Çin ilə strateji tərəfdaşlığın əlavə investisiya axını təmin edəcəyini vurğulayıb.
Beləliklə, xarici investisiyanın təşviqi, dövlət və özəl sektorun əməkdaşlığı, beynəlxalq maliyyə institutlarının dəstəyi və strateji tərəfdaşlıq sənədləri nəticəsində Azərbaycan iqtisadiyyatına yönələn sərmayə axını 2026-cı ildə də yüksək templə davam edir. Analitiklər bu dinamikanın uzunmüddətli olduğunu və həm neft-qaz, həm də qeyri-neft sektorlarının inkişafını təmin edəcəyini qeyd edirlər.
Fuad Mədətov
Finss.az