2025-ci ilin yanvar–dekabr aylarında Azərbaycan iqtisadiyyatı əsas makroiqtisadi göstəricilər üzrə mülayim, lakin dayanıqlı artım trayektoriyasını qoruyub.
Finss.az Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən xəbər verir ki, ölkədə ümumi daxili məhsul (ÜDM) 129 094,0 milyon manat təşkil edib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 1,4 faiz artım deməkdir.
ÜDM-in strukturunda qeyri neft-qaz sektorunun payı artmaqda davam edib. Belə ki, qeyri neft-qaz ÜDM-i 92 307,1 milyon manata bərabər olub və bu sahədə 2,7 faiz real artım qeydə alınıb. Adambaşına düşən ÜDM isə 12 602,2 manat təşkil edib.
2025-ci ildə sənaye istehsalının həcmi 63 123,4 milyon manat olub. Neft-qaz sektorunda zəifləmə fonunda ümumi sənaye istehsalı 1,0 faiz azalsa da, qeyri neft-qaz sənayesində 5,5 faiz artım müşahidə edilib və istehsal həcmi 20 955,5 milyon manata çatıb.
Əsas kapitala yönəldilmiş investisiyalar 21 226,1 milyon manat təşkil edib. Bunun 15 886,5 milyon manatı qeyri neft-qaz sektoruna, 2 576,4 milyon manatı isə qeyri neft-qaz sənayesinə yönəldilib. Qeyri neft-qaz sənayesinə yatırımların 25,9 faiz artması iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından mühüm göstərici kimi qiymətləndirilir.
Kənd təsərrüfatı məhsulunun həcmi 14 189,5 milyon manat olub, o cümlədən bitkiçilik üzrə 6 748,5 milyon manat, heyvandarlıq üzrə 7 441,0 milyon manat dəyərində məhsul istehsal edilib.
Xidmət sektorunda artım davam edib. Pərakəndə ticarət dövriyyəsi 67 637,9 milyon manat, əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlər 14 956,7 milyon manat, informasiya və rabitə xidmətləri isə 3 989,0 milyon manat təşkil edib. Nəqliyyat sektorunda 243,2 milyon ton yük, 2 215,1 milyon sərnişin daşınıb.
Dövlət maliyyəsi göstəriciləri fiskal sabitliyin qorunduğunu göstərib. Dövlət büdcəsinin gəlirləri 39 131,2 milyon manat, xərcləri 38 603,6 milyon manat, büdcə profisiti isə 527,6 milyon manat olub.
Əhalinin nominal gəlirləri 89 916,0 milyon manata, adambaşına düşən nominal gəlirlər 8 777,6 manata çatıb. Orta aylıq nominal əməkhaqqı 1 089,2 manat təşkil edib. İstehlak qiymətləri indeksi illik ifadədə 105,6 faiz olub.
2025-ci il dekabrın 1-nə ölkə əhalisinin sayı 10 259,7 min nəfər təşkil edib.
Xarici iqtisadi əlaqələrdə müsbət saldo qorunub. Xarici ticarət dövriyyəsi 43 830,5 milyon ABŞ dolları, o cümlədən ixrac 22 642,2 milyon ABŞ dolları, idxal isə 21 188,3 milyon ABŞ dolları olub. Qeyri neft-qaz ixracı 3 317,0 milyon ABŞ dolları təşkil edib və bu sahədə 7,3 faiz artım qeydə alınıb.
Makroiqtisadi sabitliyin mühüm dayaqlarından biri olan strateji valyuta ehtiyatları 2025-ci ilin sonuna 80 milyard ABŞ dollarını ötərək xarici dövlət borcunu 16 dəfədən çox üstələyib. Beynəlxalq reytinq agentlikləri Azərbaycanın dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 20 faizdən aşağı qalmasını və güclü fiskal buferləri ölkənin makroiqtisadi davamlılığının əsas amilləri kimi qiymətləndirib.
Ümumilikdə, 2025-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı neft sektorunda zəifləməyə baxmayaraq, qeyri neft-qaz sektorunun genişlənməsi, büdcə intizamı, xarici balansın qorunması və yüksək valyuta ehtiyatları hesabına makroiqtisadi sabitliyini saxlayıb və orta müddətli dövr üçün dayanıqlı baza formalaşdırıb.
Fuad Mədətov
Finss.az